Mali Tablolar


Genel açıklama,


6102 sayılı Yeni Türk Ticaret Kanunu’ nun 64. Maddesine göre “Her tacir, ticari defterleri tutmak ve defterlerinde, ticari işlemleriyle ticari işletmesinin iktisadi ve mali durumunu, borç ve alacak ilişkilerini ve her hesap dönemi içinde elde edilen neticeleri, bu Kanuna göre açıkça görülebilir bir şekilde ortaya koymak zorundadır."


Dış ticaretin gelişimiyle, ekonomik faaliyetler çok uluslu bir hal almıştır. Bu gelişim güvenilir finansal bilgiye ve ortak raporlama diline ihtiyacı arttırmıştır.


Yeni TTK 01.01.2013 tarihinden itibaren Uluslar arası Muhasebe Standartları ile uyumlu Türkiye Muhasebe Standartlarının uygulanmasını şart koşmuştur.


Muhasebe Standartlarında temel amaç, işletmenin finansal durumu, finansal performansı ve nakit akışları hakkında gerçeğe ve ihtiyaca uygun bilgilerin, finansal raporlamaya ilişkin Kavramsal Çerçeve uyarınca esas olarak;

Mevcut ve potansiyel yatırımcılara,

Borç verenlere,

Kredi veren diğer taraflara ve raporlayan işletmeye kaynak sağlama kararlarını verirken faydalı olacak finansal bilgiyi sağlamaktır.

Bu bilgilerden ayrıca finansal tablo kullanıcıları, yatırımcılar, çalışanlar, borç verenler, satıcılar ve diğer alacaklılar, müşteriler, hükümet, kamu işletmeleri ve kamu da yararlanacaktır.


Esas yaralanıcıların niteliksel yapıları sebebiyle muhasebenin artık vergi amaçlı değil bilgi amaçlı olması gereğini ortaya koymuştur.
Finansal bilgi; İhtiyaca uygun olmalı ve açıklamayı amaçladığı hususu gerçeğe uygun bir şekilde sunulmalıdır. Finansal bilgi, karşılaştırılabilir, doğrulanabilir, anlaşılabilir ve zamanında sunulmalıdır.
Muhasebe Standartları uyarınca, (tam set) yılda en az bir kere olmak üzere düzenlenmesi gereken finansal tablolar;

√ Finansal Durum Tablosu ( Bilanço)

√ Kapsamlı Gelir Tablosu

√ Nakit Akış Tablosu

√ Öz kaynak Değişim tablosu

√ Bu tablolara ek olarak önemli muhasebe politikalarını özetleyen Dipnotlar ve diğer açıklayıcı notlar.

“ Belirtilenlere ek olarak ayrıca grup şirketleri, gruplarıyla ilgili Konsolide Finansal tablo hazırlayacaktır.”


Finansal tabloların temel unsurları;

Varlıklar, (Varlıklar geçmiş olaylardan kaynaklanmış olup gelecekte işletmelere fayda sağlaması beklenen ve işletme tarafından kontrol edilebilen kaynakları ifade eder. Bir varlık, gelecekte işletmeye sağlayacağı ekonomik faydanın muhtemel olduğu ve maliyetinin veya değerinin güvenli bir şekilde ölçülebileceği aşamada Finansal durum tablosuna ( Bilançoya) kaydedilmek zorundadır.)


Borçlar, (Borçlar veya yükümlülükler, geçmiş olaylardan kaynaklanan ve ödenmesi durumunda işletmeye ekonomik fayda sağlayan kaynaklarda bir azalmaya sebebiyet verecek olan mevcut yükümlülükler olarak tanımlanmaktadır. Ödemeden kaynaklı varlıklardaki azalmanın muhtemel olduğu ve rakamın güvenli bir şekilde ölçülebildiği anda yükümlülüklerin bilançoda gösterilmesi zorunludur.)


Özkaynaklar, (Özkaynaklar işletmenin varlıklar toplamından bütün borç ve yükümlülüklerini düştükten sonra kalan tutarı ifade eder.)


Gelirler, (Gelir, belirli bir muhasebe döneminde, işletme sahiplerinin yaptıkları katkılar dışında, işletme varlıklarında meydana gelen artış ya da yükümlülüklerde meydana gelen azalış suretiyle işletme özkaynaklarındaki çoğalmalar olarak tanımlanmaktadır. Gelirler işletme varlıklarında meydana gelen artış ya da yükümlülüklerde meydana gelen azalışın güvenilir bir biçimde ölçümlenebilecek şekilde meydana geldiği anda gelir tablosunda gösterilmek durumundadır. Varlıklarda bir artış veya yükümlülüklerde bir azalışın Bilançoda gösterildiği anda Gelir kaydının yapılması gereklidir.)


Giderler (Giderler, belirli bir muhasebe döneminde, işletme sahiplerine yapılan ödemeler dışında, işletme varlıklarında meydana gelen azalış ya da yükümlülüklerde meydana gelen artış suretiyle işletme özkaynaklarındaki azalmalar olarak tanımlanmaktadır. Giderler, varlıklarda meydana gelecek azalışın ya da yükümlülüklerde meydana gelecek artışın güvenilir bir biçimde ölçümlenebilecek şekilde meydana geldiği anda gelir tablosunda gösterilmek durumundadır. Varlıklarda bir azalış veya yükümlülüklerde bir artışın Bilançoda gösterildiği anda Gider kaydının yapılması gereklidir.)


Finansal Durum Tablosu ( Bilanço)


Finansal durum tablosu özetle;

a-Maddi Duran Varlıklar

b-Yatırım amaçlı Gayrimenkuller

c-Maddi Olmayan Duran Varlıklar

d- Finansal Varlıklar ( Ticari ve Diğer Alacaklar)

e-Öz Kaynak yöntemine göre kayda alınan yatırımlar

f- Canlı Varlıklar

g- Stoklar

h- Ticari alacaklar ve Diğer alacaklar

i-Satılmak üzere veya elden çıkarılacaklar grubuna dahil Varlıklar Toplamı

j- Finansal Borçlar ( Ticari ve Diğer Borçlar)

k- Dönem vergisiyle ilgili borçlar ve Varlıklar (TMS-12)

l-Ertelenmiş Vergi Borçları ve Ertelenmiş Vergi Varlıkları

m- Satılmak üzere elde tutulanlar olarak sınıflandırılanlara ait Borçlar

n-Özkaynaklarda gösterilen Kontrol gücü olmayan Paylar

o- Sermaye ve Yedekler    gibi hesap gruplarını kapsamalıdır.


Varlıkların Niteliği ve Likiditesi, Varlıkların işletmedeki fonksiyonu, Borçların tutarı, niteliği ve zamanlaması değerlendirilerek yukarıda sayılan benzer nitelikteki kalemler bir araya toplanabilir veya düzeltilebilir veya yeni kalemler eklenebilir.


İşletmeler bilançolarındaki varlık ve borçlarını kısa Vade ve Uzun Vade pozisyonlarına göre sıralayabileceği gibi likiditelerine göre de sıralayabilir. İşletmelerde, bir faaliyet döngüsü ( İşleme tabi tutulmak üzere tedarik edilen varlıkların, nakit veya nakit benzeri bir unsura çevrilmesi arasındaki zaman) açıkça belirlenmemişse 12 aylık süre varsayımı Kısa Vade olarak adlandırılır.

Dönen Varlıklar;

İşletmenin normal faaliyet döngüsü içinde paraya çevrilmesi, satılması veya tüketilmesi,

Ticari amaçla elde bulundurulması,

Bilanço tarihinden sonraki 12 ay içinde paraya çevrilmesi gibi kıstaslardan herhangi birine uygunluğu durumunda dönen varlık olarak sınıflandırılır. ( stoklar ve ticari alacaklar için 12 aylık süre dikkate alınmaz)


Kısa Vadeli Borçlar;

İşletmenin normal faaliyet döngüsü içinde ödenmesinin beklenmesi,

Ticari amaçla ilgili olması,

Bilanço tarihinden sonraki 12 ay içinde ödenecek olması gibi kıstaslardan herhangi birine uygunluğu durumunda Kısa Vadeli Borç, diğer bütün borçlarını Uzun Vadeli olarak sınıflandırılır. ( Personele borçlar için 12 aylık süre dikkate alınmaz)


Kapsamlı Gelir Tablosu;

Kapsamlı Gelir tablosu içeriği özetle;

a- Hâsılat

b- Finansman Maliyetleri

c- İştirakler ve iş ortaklıklarının kar veya zarar payları

d- Vergi Gideri

e- Durdurulan faaliyetlerle ilgili vergi sonrası kar yada zarar

f- Kar veya zarar

g- İştirakler ve iş ortaklıkları hariç gerçekleşmemiş kar yada Zararları

h- Toplam Kapsamlı Gelir


İşletme, önemlilik ve gelir ve gider kalemlerinin nitelik ve işlevlerini kapsayan unsurları dikkate alır. İşletme, hiçbir gelir veya gider kalemini kapsamlı gelir tablosunda veya dipnotlarda olağandışı kalemler olarak göstermez.


Giderler, sıklık, kar veya zarar yaratma potansiyeli ve tahmin edilebilirlik açısından farklı olabilen finansal performansın bileşenlerine göre GİDERLERİN ÇEŞİTLİLİĞİ ne göre veya GİDERLERİN FONKSİYONU veya SATIŞLARIN MALİYETİ yöntemine göre sınıflandırılabilir.