Sirküler
SİRKÜLER
Sirküler Tarihi:12.09.2012
Seri No: Ticari
Sirküler No: 2012/01
Konu: Kâr Payı Avansı Dağıtımının Esasları

6112 sayılı T.T.K’nu ile ilgili ilk tebliğ kar payı avansı dağıtımıyla ilgili olup 09 Ağustos 2012 tarihinde resmi gazetede yayınlanmış ve aynı tarihte yürürlüğe girmiştir.

 


Tebliğ, 2499 Sayılı S.P.K’nu kapsamındaki Anonim Şirketler hariç olmak üzere;(bu şirketler S.P.K’nu ilgili tebliğ gereğince dağıtım yapacaklar)Anonim, Limited ve Eshamlı Komandit Şirketleri kapsamaktadır.


Kâr payı avansı dağıtımı, kâr paylarından mahsup edilmek üzere, ara dönem (3,6 ve 9.ay) finansal tablolarına ( Finansal Durum Tablosu ya da Faaliyet Sonuç Tablosu) göre oluşan kârlar üzerinden yapılacaktır.


Kâr Avansı Dağıtımının Şartları:

Şirketlerin kâr payı avansı dağıtabilmeleri, kâr payı avansı dağıtılacak hesap dönemi içinde yapılacak genel kurulda karara bağlanmış ve üç, altı ve dokuz aylık ara dönem finansal tablolarında kâr elde etmiş olması gerekir.


Ayrıca genel kurulda alınacak kararlarda aşağıdaki hususların açıkça belirtilmesi zorunludur.


a) İlgili hesap dönemi sonunda, yıl içinde dağıtılan kâr payı avansını karşılayacak tutarda net dönem kârı oluşmaması durumunda, net dönem kârını aşan kâr payı avanslarının varsa bir önceki yıla ait bilânçoda yer alan serbest yedek akçelerden mahsup edileceği, serbest yedek akçe tutarının da dağıtılan kâr payı avanslarını karşılayamaması halinde fazla ödenmiş olan kâr payı avanslarının yönetim organının ihtarı üzerine ortaklar tarafından şirkete iade edileceği,


b) İlgili hesap dönemi sonunda zarar oluşması durumunda;


1) Varsa bir önceki yıla ait bilançoda yer alan genel kanuni yedek akçeler ile serbest yedek akçelerin öncelikle oluşan zararın mahsubunda kullanılacağı, bu akçelerin oluşan zararı karşılayamaması halinde dönem içinde dağıtılan kâr payı avanslarının tamamının yönetim organının ihtarı üzerine ortaklar tarafından şirkete iade edileceği,


2) Genel kanuni yedek akçeler ile serbest yedek akçelerin, oluşan dönem zararından mahsubu sonrasında bakiye serbest yedek akçe tutarının dağıtılan kâr payı avanslarından indirileceği, indirim işlemi sonucunda dönem içinde dağıtılan kâr payı avansı tutarının bakiye serbest yedek akçe tutarını aşması halinde ise aşan kısmının yönetim organının ihtarı üzerine ortaklar tarafından şirkete iade edileceği.


Bunların yanında, Anonim ve Eshamlı Komandit Şirketlerde, kâr payı avansı dağıtımına karar alınabilmesi için sermayenin en az dörtte birine sahip olan ortakların genel kurulda hazır bulunması ve bu nisabın toplantı süresince eksilmemesi gerekir. Toplantıda hazır bulunanların çoğunluğunun ise kâr payı avansı dağıtılması yönünde oy kullanmış olması şarttır. Limited Şirketlerde ise; toplantıda hazır bulunan ortakların salt çoğunluğunun kâr payı avansı yönünde oy kullanması gerekir.


Genel Kurulun yapıldığı hesap döneminin öncesinde ödenen kâr payı avansları ise, avansların; ilgili olduğu dönemin net kârından mahsup edilmesi şarttır. Bu işlem yapılmadan kâr payı yada kâr payı avansı dağıtılamaz. Yani; yeniden kâr payı avansına karar verebilmek için önceki dönemlerde dağıtılan avans hesaplarının kapanmış olması gerekmektedir.


Kâr Payı Avansının Hesaplanma Şekli:

Dağıtılacak kâr payı avansı, ilgili ara dönem mali tabloda belirlenen kâr tutarı üzerinden hesaplanır.


Oluşan kâr tutarından,

- Önceki dönem zararları

- Ödenecek kurumlar vergisi

- Kanuni yedek akçeler ve diğer yedekler

- İmtiyazlı pay sahipleri varsa, imtiyaza isabet eden kâr tutarı

- Bir önceki ara dönem dağıtılan kâr avansı tutarı

- İntifa senedi sahipleri payı

- Ortaklar dışında kâra katılacaklar varsa, bunlara isabet eden tutar

- Varsa diğer mali yükümlülükler mahsup edilir.


Ödenecek kâr payı avansı tutarı, bu şekilde hesaplanan tutarın yarısını geçmemek üzere istenilen tutarda belirlenebilir.


Örnek : X- A.Ş. 2012 6.ay ara döneminde 1.500.000 TL kâr elde etmiştir. 200,000 TL kanunen kabul edilmeyen giderleri olup, geçici kurumlar vergisi matrahı 1,700,000TL’dir. Şirketin geçmiş dönemlere ait 400.000,00TL zararı vardır. (400.000,00 TL geçmiş yıl zararları geçici kurumlar vergisi açısından göz önünde bulundurulmamıştır.)


Şirketin sermayesi 5.000.000.00 TL olup imtiyazlı hisse tutarı 2.000.000 TL’dir. İmtiyazlı ortakların kâr payı tutarı diğer sermayedarların 1 katı fazladır.


Şirket aynı zamanda her yıl idari personele %5 oranında kâr payı dağıtmakta ve 2012 yılında da bu dağıtımın yapılacağı öngörülmektedir.

ARA DÖNEM KÂRI : 1.500.000,00
( -) Kurumlar Vergisi Tutarı : 340.000,00
(1.700.000*0,20=340,000)    
(-) Geçmiş Yıl Zararları : 400.000,00
(-) 1.Tertip Kan. Yed. Akçe : 75,000,00
(1,500,000*0,5=75,000)    
DAĞITILABİLİR KÂR AVANSI : 685,000,00
(-) İmtiyazlı Ortak Kâr Payı Fazlası : 195,714,00
(-) Diğer Kâr Payı : 34,250,00
(idari personel payı)    
KÂR PAYI AVANSINA ESAS TEŞKİL EDEN TUTAR : 455,036,00
(-) Tutarın Yarısı : 227,518,00
DAĞITILACAK KÂR PAYI AVANSI TUTARI : 227,518,00
(-) 2, Tertip Kanuni Yedek Akçe : 22,752,00
(227,518*0,10=22.752)    
(-)Gelir Vergisi Stopajı : 34,128,00
(227,518*0,15=34,128)    
ÖDENECEK KÂR PAYI AVANS TUTARI : 170,638,00

Kâr payı avansı dağıtımında şirket yöneticilerine önemli görev ve sorumluluklar yüklenmiştir.


Yöneticiler, kâr payı avansı ile ilgili rapor hazırlarlar ve bu raporda sunulması zorunlu olan finansal tabloların, 6102 sayılı kanunun 515, maddesindeki, şeffaflık ve güvenilirlik ilkesine bağlı kalarak, gerçeği dürüst bir şekilde yansıtacak halde çıkarmak zorundadırlar.


Ara dönemlerde dağıtılan kâr payı avansları neticesinde, dönem sonunda kesinleşen mali tablolarda, herhangi bir şekilde zarar yada dağıtılan kar avansından daha düşük kâr elde edilmesi durumunda, ilgili tebliğin 6, maddesi gereği kendilerine yüklenen görev ve sorumluluklar yönetici yada idareciler tarafından en kısa sürede yerine getirilmelidir.


Dikkat edilmesi gereken en önemli hususlardan birisi de; 2013 ve sonrası ara dönemlerde dağıtılacak kâr payı avanslarına dayanak teşkil eden finansal tabloların, uluslararası muhasebe standartlarına uygun şekilde düzenlenmesinin zorunlu olmasıdır.


İlgili tarafların kâr avansı dağıtımı işlemleri aşamasında açıklanan hususlara dikkat etmeleri, işletmeler ve özellikle idareciler açısından son derece önem arz etmektedir.